Short Story
മഷിത്തണ്ട്
Published
4 weeks agoon
താമസസ്ഥലത്തുനിന്ന് ഓഫീസിലേക്കുള്ള നടത്തത്തിനിടയിലാണ് അവൻ ആ കാഴ്ച കണ്ടത്.
പാതയോരത്ത് തളർന്നുനിൽക്കുന്ന ഒരു ചീമക്കൊന്ന മരം. മഹാരാഷ്ട്രയിലെ ഉച്ചവെയിലിൽ അതിന്റെ ഇലകൾ കരിഞ്ഞുണങ്ങിയിരിക്കുന്നു. പെട്ടെന്ന്, കാറ്റിലടർന്നു വീണ ഒരു ഇല അവന്റെ തോളിൽ തട്ടി മുന്നിൽ വന്നു വീണു. രാജീവൻ നിശ്ചലനായി. ആ ഇലയുടെ ആകൃതിയും പച്ചപ്പും അവനെ ഇരുപത് വർഷം പുറകിലേക്ക് വലിച്ചെറിഞ്ഞു.
പണ്ട്, സ്കൂൾ വിട്ടു വരുമ്പോൾ മഴനനഞ്ഞ ഇടവഴിയിൽ ചീമക്കൊന്നയുടെ ഇലകൾ കൈവെള്ളയിൽ മടക്കി വെച്ച് ‘പറ്റാസ്’ പൊട്ടിച്ചു നടന്നിരുന്ന ആ കൊച്ചു ബാലൻ! അവൻ്റെ ഉള്ളിൽ ആ ശബ്ദം ഇപ്പോഴും മുഴങ്ങുന്നുണ്ട്. വെറുമൊരു തോന്നലല്ല അത്, കാലം കരുതിവെച്ച ഒരു ഓർമ്മപ്പെടുത്തലായിരുന്നു.
അവൻ നടത്തം നിർത്തി. വഴിയരികിലെ ഇടിഞ്ഞു വീഴാറായ ഒരു പഴയ മതിൽക്കെട്ടിലേക്ക് അവൻ്റെ കണ്ണുകൾ പോയി. സിമന്റിനിടയിലെ വിടവുകളിൽ, ആ തരിശുഭൂമിയിലെ ചൂടിനെ അതിജീവിച്ച് കുറച്ച് മഷിത്തണ്ടുകൾ പടർന്നുനിൽക്കുന്നു.
“മഷിത്തണ്ട്…” അവൻ അറിയാതെ മന്ത്രിച്ചു.
ആ നിമിഷം, കണ്ണുകൾക്ക് മുന്നിൽ പഴയ ക്ലാസ്സ്റൂം തെളിഞ്ഞു വന്നു. നട്ടുച്ച വെയിലിൽ മാഷിക്കായ പൊട്ടിച്ച് ബ്ലാക്ക് ബോർഡ് മിനുക്കിയെടുക്കുന്ന തിരക്ക്. സ്ലേറ്റിലെ അക്ഷരങ്ങൾ തെളിയാൻ ആ മഷിത്തണ്ടിന്റെ നീര് തളിച്ച കാലം. കയ്യിൽ കിട്ടിയ ഓന്തിനെ പേടിപ്പിച്ചു കളിപ്പിച്ചതും, അതിന് അക്കിലപശ കൊടുത്തതുമെല്ലാം ഇന്നലെ കഴിഞ്ഞതുപോലെ.
ആ നിമിഷം വരെ ആ ഗ്രാമത്തെ വെറുത്തിരുന്ന രാജീവന് പെട്ടെന്ന് എന്തോ ഒരു മാറ്റം തോന്നി. ബോംബെയിലെ ഈ അപരിചിതമായ ഗ്രാമവീഥികൾക്ക് തന്റെ കുട്ടിക്കാലത്തെ ഗ്രാമത്തിന്റെ മണമുണ്ടോ? ഒരിക്കലും തിരിച്ചു കിട്ടില്ലെന്ന് കരുതിയ ബാല്യം, ഈ ഉണങ്ങിയ മരങ്ങൾക്കും ഇടിഞ്ഞ മതിലുകൾക്കും ഇടയിൽ ഒളിഞ്ഞിരിപ്പുണ്ടായിരുന്നു.
ജോലിയേക്കാൾ, കരിയറിനേക്കാൾ ഉപരിയായി, ആ ഗ്രാമത്തിന്റെ ഓരോ മണൽതരിയും അവനോട് എന്തോ സംസാരിക്കാൻ തുടങ്ങിയിരിക്കുന്നു. തന്റെ വേരുകൾ തേടിയുള്ള ഒരു യാത്രയുടെ തുടക്കമായിരുന്നു അത്.
ഓഫീസിലെ ആദ്യ ദിനം കഴിഞ്ഞ് മടങ്ങുമ്പോഴും രാജീവന്റെ മനസ്സ് ആ മതിൽക്കെട്ടിന് അരികിലായിരുന്നു. താൻ എന്തിനാണ് അവിടെ തറഞ്ഞുനിന്നുപോയത്? വെറുമൊരു മഷിത്തണ്ടോ അതോ തന്റെ ഉള്ളിലെ പിഴുതെറിയപ്പെട്ട വേരുകളോ?
ബംഗാളി കലർന്ന ഹിന്ദി സംസാരിക്കുന്ന സഹപ്രവർത്തകർക്കിടയിൽ രാജീവൻ ഒരു അപരിചിതനെപ്പോലെ ഇരുന്നു. വൈകുന്നേരം മടങ്ങുമ്പോൾ ബസ് വേണ്ടെന്ന് അവൻ തീരുമാനിച്ചു. ആ ഗ്രാമവീഥികളിലൂടെ ഒന്ന് നടക്കണം. നട്ടുച്ചവെയിലിന്റെ ചൂടാറിത്തുടങ്ങിയിരിക്കുന്നു. ദൂരെ കരിമ്പൻപാടങ്ങൾക്ക് മുകളിലൂടെ പക്ഷികൾ ചേക്കേറാൻ പറക്കുന്നുണ്ട്.
നടത്തത്തിനിടയിൽ അവൻ ഒരു ചെറിയ ചായക്കടയ്ക്ക് മുന്നിലെത്തി. നമ്മുടെ നാട്ടിലെ തട്ടുകടകൾ പോലെയല്ല അത്. മണ്ണു കൊണ്ട് മെഴുകിയ തറയും, മുകളിൽ ഓല മേഞ്ഞ മേൽക്കൂരയും. ‘ചായ് ‘ എന്ന ബോർഡ് തൂങ്ങിക്കിടക്കുന്നു.
“ഏക് ചായ്…” രാജീവൻ പറഞ്ഞു.
ചായ കിട്ടാൻ കാത്തുനിൽക്കുമ്പോൾ, കടയുടെ പിന്നിലെ പറമ്പിൽ നിന്ന് ഒരു പറ്റം കുട്ടികളുടെ ബഹളം കേട്ടു. അവൻ അങ്ങോട്ട് നോക്കി. പൊടിമണ്ണിൽ അവർ എന്തോ കളിക്കുകയാണ്. സൂക്ഷിച്ചു നോക്കിയപ്പോൾ അവന്റെ ഉള്ളിൽ ഒരു മിന്നൽ പിണർ പാഞ്ഞുപോയി.
കുട്ടികൾ ഒരു ഓന്തിനെ വളഞ്ഞു പിടിച്ചിരിക്കുന്നു!
ഒരാൾ അതിന്റെ വാലിൽ തൊടാൻ നോക്കുന്നു, മറ്റൊരാൾ ഒരു ഈർക്കിൽ കഷ്ണം കൊണ്ട് അതിനെ പേടിപ്പിക്കുന്നു. പെട്ടെന്ന് ഒരു പയ്യൻ അടുത്തുള്ള മരത്തിന്റെ കറ എടുത്ത് അതിന്റെ വായുടെ അരികിൽ വെച്ചു കൊടുക്കുന്നത് കണ്ടു.
“അക്കിലപശ!” രാജീവൻ അറിയാതെ വിളിച്ചുപോയി.
ആ കുട്ടികൾക്ക് അവൻ പറയുന്നത് മനസ്സിലായില്ലെങ്കിലും, അവരുടെ ചിരിക്ക് തന്റെ നാട്ടിലെ കുട്ടിക്കാലത്തിന്റെ അതേ താളമായിരുന്നു. ഭാഷകൾ മാറിയാലും ബാല്യത്തിന്റെ വികൃതികൾക്ക് ഒരേ മുഖമാണെന്ന് അവൻ തിരിച്ചറിഞ്ഞു. മറാത്തി ഗ്രാമത്തിലെ ആ പൊടിമണ്ണിൽ തന്റെ തറവാട്ടുമുറ്റത്തെ മണമുണ്ടോ എന്ന് അവൻ സംശയിച്ചു.
ചായ കുടിച്ചു കഴിഞ്ഞ് നടക്കുമ്പോൾ, അവൻ്റെ കണ്ണിൽപ്പെട്ടത് വഴിയരികിലെ ഒരു പഴയ കിണറാണ്. അതിനു ചുറ്റും പടർന്നു പന്തലിച്ചു നിൽക്കുന്ന ഒരു പേരാൽ മരം. ആ മരത്തിന്റെ ചുവട്ടിൽ ഒരു ചെറിയ വിഗ്രഹം ഇരിക്കുന്നുണ്ട്. നാട്ടിലെ കാവുകളെ ഓർമ്മിപ്പിക്കുന്ന ഒരു അന്തരീക്ഷം.
പെട്ടെന്ന് പിന്നിൽ നിന്ന് ഒരു ശബ്ദം കേട്ടു.
“ബാബുജി… ആപ് നയേ ഹോ?”
തിരിഞ്ഞു നോക്കിയപ്പോൾ നരച്ച താടിയും ചിരിക്കുന്ന കണ്ണുകളുമുള്ള ഒരു വൃദ്ധൻ. തലയിൽ ഒരു മുഷിഞ്ഞ തൊപ്പിയുണ്ട്.
“അതെ, ഇവിടെ ജോലിക്കായി വന്നതാണ്,” രാജീവൻ മറുപടി നൽകി.
“ഈ ഗ്രാമം നിങ്ങളെ വിഷമിപ്പിക്കില്ല ബാബുജി. ഇവിടുത്തെ മണ്ണിൽ ഒരു മാന്ത്രികതയുണ്ട്. നിങ്ങൾ എവിടെ നിന്ന് വന്നോ, അവിടുത്തെ എന്തെങ്കിലും ഒന്ന് ഈ മണ്ണ് നിങ്ങൾക്ക് കാട്ടിത്തരും.”
ആ വൃദ്ധന്റെ വാക്കുകൾ രാജീവനെ ഞെട്ടിച്ചു. താൻ മഷിത്തണ്ടും ചീമക്കൊന്നയും കണ്ടത് വെറുമൊരു യാദൃശ്ചികതയല്ലേ? അതോ ഈ ഗ്രാമം തന്നോട് എന്തോ പറയാൻ ശ്രമിക്കുകയാണോ?
രാത്രി തന്റെ വാടകമുറിയിൽ ഇരിക്കുമ്പോൾ, ജനലിലൂടെ വരുന്ന കാറ്റിന് പാടത്തെ ഉണങ്ങിയ പുല്ലിന്റെ മണമായിരുന്നു. പക്ഷേ, കണ്ണടച്ചപ്പോൾ രാജീവൻ കണ്ടത് മഴവിൽ നിറമുള്ള മഷിത്തണ്ടുകളും, തോടിന്റെ കരയിലെ നനഞ്ഞ മണ്ണും, അമ്മ വിളമ്പുന്ന ചൂടുള്ള കഞ്ഞിയുമാണ്.
ബോംബെയിലെ ഈ വിദൂര ഗ്രാമം അവന് വെറുമൊരു ജോലിസ്ഥലമല്ലാതായി മാറുകയായിരുന്നു. നഷ്ടപ്പെട്ടുപോയ തന്റെ കാലഘട്ടത്തെ തിരിച്ചുപിടിക്കാനുള്ള ഒരു ‘ടൈം മെഷീൻ’ പോലെ അത് അവനെ സ്വാധീനിച്ചു തുടങ്ങി.
ആ വൃദ്ധന്റെ പേര് ‘വിനായക് റാവു’ എന്നായിരുന്നു. വർഷങ്ങളായി ആ ചായക്കടയുടെ പരിസരത്ത് തന്നെയുള്ള ഒരു ചെറിയ വീട്ടിലാണ് താമസം. രാജീവൻ അയാളെ കൗതുകത്തോടെ നോക്കി. ആ മുഖത്തെ ചുളിവുകളിൽ ഈ ഗ്രാമത്തിന്റെ ചരിത്രം മുഴുവൻ എഴുതിവെച്ചതുപോലെ തോന്നി.
“ബാബുജി… നിങ്ങൾ ഈ മഷിത്തണ്ടിനെ നോക്കി നിൽക്കുന്നത് ഞാൻ കണ്ടു,” വിനായക് റാവു പതുക്കെ പറഞ്ഞു. “ഇത് ഇവിടെയുള്ളവർക്ക് വെറുമൊരു ചെടിയാണ്. പക്ഷേ, ദൂരെ നിന്ന് വരുന്നവർക്ക് ഇതൊരു സന്ദേശമാണ്.”
മാധവൻ അത്ഭുതപ്പെട്ടു. “സന്ദേശമോ? എന്ത് സന്ദേശം?”
റാവു ചിരിച്ചു. “പണ്ട്, ഒരുപാട് കാലം മുൻപ്… ഈ ഗ്രാമത്തിലേക്ക് ഒരു മലയാളി വൈദ്യൻ വന്നിരുന്നു. എന്റെ അച്ഛന്റെ കാലത്ത്. അദ്ദേഹം തന്റെ നാട്ടിൽ നിന്ന് ഒരുപാട് ചെടികളുടെ വിത്തുകൾ കൊണ്ടുവന്നു. മരുന്നിനും ഭക്ഷണത്തിനുമായി. ആ ചീമക്കൊന്നയും മഷിത്തണ്ടുമൊക്കെ അദ്ദേഹത്തിന്റെ പെട്ടിയിൽ നിന്ന് ഈ മണ്ണിൽ വീണതാകാം. ഇന്ന് അദ്ദേഹം ഇവിടെയില്ല, പക്ഷേ അദ്ദേഹം നട്ട ആ ഓർമ്മകൾ ഇവിടെ പൂത്തുനിൽക്കുന്നു.”
രാജീവൻ ഉള്ളിൽ ഒരു കടൽ ഇരമ്പി. താൻ എന്തിനാണ് ഈ ഗ്രാമത്തിലേക്ക് വന്നതെന്ന് ഇപ്പോൾ അവന് മനസ്സിലാകുന്നു. തന്റെ ബാല്യം ഇവിടെ എങ്ങനെയോ നേരത്തെ എത്തിപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു. തന്റെ നാടിന്റെ ഒരു കഷ്ണം ഈ മറുനാടൻ ഗ്രാമത്തിൽ അലിഞ്ഞുചേർന്നിരിക്കുന്നു.
“ആ വൈദ്യന്റെ പേര് എന്തായിരുന്നു?” രാജീവൻ ആകാംക്ഷയോടെ ചോദിച്ചു.
റാവു ആലോചിച്ചു. “പേര് കൃത്യമായി ഓർമ്മയില്ല. പക്ഷേ എല്ലാവരും ‘മല്ലു ബാബ’ എന്ന് വിളിക്കുമായിരുന്നു. അദ്ദേഹം താമസിച്ചിരുന്ന ഒരു പഴയ വീട് ആ കുന്നിൻ ചെരിവിലുണ്ട്. ഇപ്പോൾ അത് കാടുപിടിച്ചു കിടക്കുകയാണ്.”
അന്ന് രാത്രി രാജീവൻ ഉറക്കം വന്നില്ല. തന്റെ വലിയപ്പൻ പണ്ട് മുംബൈയിലേക്ക് പോയതിനെക്കുറിച്ച് അമ്മ പറഞ്ഞിട്ടുള്ള കഥകൾ അവന്റെ ഉള്ളിൽ മിന്നിമറഞ്ഞു. കത്തുകളില്ലാതെ, വിവരങ്ങളില്ലാതെ എവിടെയോ മറഞ്ഞുപോയ ആ പഴയ തലമുറയിലെ ആരോ ഒരാൾ ഈ ഗ്രാമത്തിൽ ജീവിച്ചിരുന്നോ?
പിറ്റേന്ന് രാവിലെ, ജോലിക്ക് പോകുന്നതിന് മുൻപ് അവൻ ആ കുന്നിൻ ചെരിവിലേക്ക് നടന്നു.
മഴ പെയ്തു തോർന്ന ഒരു പ്രഭാതം പോലെ ആ പ്രദേശം കുളിർമയുള്ളതായിരുന്നു. കാട്ടുചെടികൾക്കിടയിൽ മറഞ്ഞുനിൽക്കുന്ന ആ പഴയ വീടിന്റെ അവശിഷ്ടങ്ങൾ അവൻ കണ്ടു. മതിൽക്കെട്ടുകൾ തകർന്നു വീണിരിക്കുന്നു. പക്ഷേ, ആ ഉമ്മറപ്പടിയിൽ ഇപ്പോഴും പഴയൊരു ‘തുളസിത്തറ’യുടെ അടയാളം ബാക്കിയുണ്ട്.
പെട്ടെന്ന് അവൻ്റെ കണ്ണുകൾ താഴെ ഉടക്കി. നനഞ്ഞ മണ്ണിൽ വിരിഞ്ഞുനിൽക്കുന്ന തുമ്പപ്പൂക്കൾ! കേരളത്തിലെ ഓണക്കാലത്ത് മാത്രം കണ്ടുശീലിച്ച ആ കൊച്ചു വെളുത്ത പൂക്കൾ ഈ മഹാരാഷ്ട്രയിലെ ഉൾനാടൻ ഗ്രാമത്തിൽ!
രാജീവൻ ആ പൂവിനെ തൊട്ടു. അവന് തോന്നി, താൻ ഇപ്പോൾ നിൽക്കുന്നത് ബോംബെയിലല്ല, മറിച്ച് തന്റെ നാട്ടിലെ പഴയ തറവാട്ടു മുറ്റത്താണെന്ന്. ഒരിക്കലും തിരിച്ചുകിട്ടില്ലെന്ന് കരുതിയ അവന്റെ ബാല്യം ആ തുമ്പപ്പൂക്കളിലൂടെ അവനെ നോക്കി ചിരിച്ചു.
ജോലിസ്ഥലത്തെ ഫയലുകളേക്കാൾ, കമ്പ്യൂട്ടർ സ്ക്രീനുകളേക്കാൾ ഈ മണ്ണിലെ കഥകൾ അവനെ വല്ലാതെ ആകർഷിക്കാൻ തുടങ്ങിയിരിക്കുന്നു.
ആ പഴയ വീടിന്റെ ഉമ്മറപ്പടിയിൽ ഇരിക്കുമ്പോൾ രാജീവൻ ചുറ്റുമുള്ള ലോകം നിശ്ചലമായതുപോലെ തോന്നി. കാട്ടുചെടികൾക്കിടയിൽ പടർന്നുനിൽക്കുന്ന തുമ്പപ്പൂക്കൾ അവനെ നോക്കി മന്ത്രിക്കുന്നുണ്ടായിരുന്നു. പതിയെ അവൻ ആ തകർന്ന ചുവരുകൾക്കിടയിലേക്ക് നടന്നു.
പകുതിയോളം ഇടിഞ്ഞു വീണ മേൽക്കൂര. മരത്തൂണുകളിൽ ചിതൽ അരിച്ചു തുടങ്ങിയിരിക്കുന്നു. ഒരു കാലത്ത് ആരോ സ്നേഹത്തോടെ വസിച്ചിരുന്ന ഇടമാണിത്. മൂലയിൽ ഉപേക്ഷിക്കപ്പെട്ട നിലയിൽ കിടന്ന ഒരു പഴയ തടിപ്പെട്ടി അവന്റെ ശ്രദ്ധയിൽപ്പെട്ടു. പൊടി പിടിച്ചു കിടന്ന ആ പെട്ടി തുറക്കാൻ ശ്രമിച്ചപ്പോൾ അതിന്റെ പൂട്ടുകൾ തുരുമ്പിച്ചു തകർന്നു പോയി.
പെട്ടിക്കുള്ളിൽ കുറച്ചു പഴയ വൈദ്യപുസ്തകങ്ങളും ഉണങ്ങിയ ഇലകളും മാത്രമായിരുന്നു ഉണ്ടായിരുന്നത്. എന്നാൽ, അവയ്ക്കിടയിൽ നിന്ന് മഞ്ഞനിറം പടർന്ന ഒരു ചെറിയ ഡയറി അവൻ്റെ കൈകളിൽ തടഞ്ഞു.
രാജീവൻ വിറയ്ക്കുന്ന കൈകളോടെ ആ ഡയറി തുറന്നു. ആദ്യ പേജിൽ മങ്ങിയ മഷിയിൽ മലയാളത്തിൽ ഇങ്ങനെ എഴുതിയിരുന്നു:
കടൽ കടന്നു വന്ന വിത്തുകൾ ഇവിടെ മുളയ്ക്കുമോ എന്നറിയില്ല. പക്ഷേ, എന്റെ ഓർമ്മകൾക്ക് ഈ മണ്ണിൽ വേരുകളുണ്ടാകും…”
താഴെ ഒപ്പ്: പരമേശ്വരൻ വൈദ്യർ.
രാജീവന്റെ ഹൃദയമിടിപ്പ് നിലച്ചുപോയി. പരമേശ്വരൻ! തന്റെ മുത്തച്ഛന്റെ അച്ഛൻ! വർഷങ്ങൾക്ക് മുൻപ് വീട്ടിൽ നിന്ന് ആരോടും പറയാതെ ഇറങ്ങിപ്പോയ ആൾ. അദ്ദേഹം മുംബൈയിൽ എവിടെയോ പോയി എന്നല്ലാതെ പിന്നീട് ആരും അദ്ദേഹത്തെ കണ്ടിട്ടില്ല. വീട്ടിലെ പഴയ ചുവരിലെ മങ്ങിയ ഫോട്ടോയിൽ കണ്ടിട്ടുള്ള അതേ പേര്.
ഡയറിയിലെ താളുകൾ മറിക്കുന്തോറും രാജീവൻ അത്ഭുതപ്പെട്ടു. ഓരോ പേജിലും നാട്ടിലെ ഔഷധച്ചെടികളെക്കുറിച്ചും, അത് ഈ ഗ്രാമത്തിലെ മണ്ണിൽ എങ്ങനെയൊക്കെ നട്ടുപിടിപ്പിച്ചു എന്നതിനെക്കുറിച്ചും കുറിപ്പുകളുണ്ട്.
“അപ്പോൾ… ആ ചീമക്കൊന്നയും, മഷിത്തണ്ടും, ഈ തുമ്പപ്പൂക്കളും വെറുമൊരു തോന്നലല്ല. അദ്ദേഹം ഇവിടെ നട്ടുവളർത്തിയവയാണ്!”
രാജീവൻ ആ ഡയറി നെഞ്ചോട് ചേർത്തു പിടിച്ചു. നഗരത്തിലെ വലിയ ശമ്പളമുള്ള ജോലിയിലേക്ക് വരുമ്പോൾ താൻ ഒരുപാട് ദൂരം ഓടിയെത്തി എന്ന് അവൻ കരുതിയിരുന്നു. പക്ഷേ, കാലം അവനെ എത്തിച്ചത് തന്റെ മുൻഗാമികൾ ബാക്കിവെച്ച അതേ മണ്ണിലേക്കാണ്.
പെട്ടെന്ന് പിന്നിൽ നിന്ന് ഒരു കാൽപ്പെരുമാറ്റം കേട്ടു. തിരിഞ്ഞു നോക്കിയപ്പോൾ വിനായക് റാവുവാണ്.
“ബാബുജി… നിങ്ങൾ അത് കണ്ടെത്തിയല്ലേ?” റാവുവിന്റെ കണ്ണുകളിൽ ഒരു തിളക്കമുണ്ടായിരുന്നു. “വർഷങ്ങളായി ഈ വീട് ഒരാളെ കാത്തിരിക്കുകയായിരുന്നു. വൈദ്യർ മരിക്കുമ്പോൾ എന്നോട് പറഞ്ഞിരുന്നു, എന്നെങ്കിലും അദ്ദേഹത്തിന്റെ രക്തം ഈ മണ്ണിൽ തേടി വരുമെന്ന്.”
രാജീവന്റെ കണ്ണുകൾ നിറഞ്ഞു. ബോംബെയിലെ ഈ അപരിചിത ഗ്രാമം ഇപ്പോൾ അവന് ഒരു പുതിയ ബന്ധുവിനെപ്പോലെയായിരിക്കുന്നു. താൻ ഇത്രയും കാലം തിരഞ്ഞുകൊണ്ടിരുന്ന സമാധാനം ഈ മണ്ണിലുണ്ടെന്ന് അവൻ തിരിച്ചറിഞ്ഞു.
ജോലിസ്ഥലത്തെ തിരക്കുകളിലേക്ക് മടങ്ങാൻ അവന് ഒട്ടും താല്പര്യമില്ലായിരുന്നു. ഈ മണ്ണ് അവനോട് ആവശ്യപ്പെടുന്നത് മറ്റൊന്നാണ്—തന്റെ പൂർവികർ തുടങ്ങിയ ആ വൈദ്യശാലയും ആ പച്ചപ്പും വീണ്ടും പുനരുജ്ജീവിപ്പിക്കാൻ.
ഒരു പുതിയ മനുഷ്യനായി രാജീവൻ ആ കുന്നിറങ്ങി. അവന്റെ ഉള്ളിൽ ബാല്യത്തിന്റെ ഓർമ്മകൾ മാത്രമല്ല, വരാനിരിക്കുന്ന ഒരു പുതിയ ജീവിതത്തിന്റെ പ്രതീക്ഷകളും വിരിഞ്ഞു തുടങ്ങിയിരുന്നു.
പരമേശ്വരൻ വൈദ്യരുടെ ഡയറി രാജീവന്റെ ജീവിതത്തിലെ വെളിച്ചമായി മാറി. ഓരോ ദിവസവും ജോലി കഴിഞ്ഞ് അവൻ ഓടിയെത്തുന്നത് ആ കുന്നിൻ ചെരിവിലേക്കാണ്. ഡയറിയിൽ വിവരിച്ചിരിക്കുന്ന ചെടികൾ ആ കാടിനുള്ളിൽ എവിടെയെങ്കിലും ബാക്കിയുണ്ടോ എന്ന് അവൻ പരതും.
ഒരു വൈകുന്നേരം, ആ വീടിന്റെ പിന്നാമ്പുറത്തെ കാട് വെട്ടിത്തെളിക്കുമ്പോൾ രാജീവൻ ഒരു കാഴ്ച കണ്ടു. കരിങ്കല്ല് പാകിയ ഒരു ചെറിയ കിണർ. അതിന് ചുറ്റും കാട്ടുചെടികൾ പടർന്നു പന്തലിച്ചിരിക്കുന്നു. ആ കിണറിന്റെ കരയിൽ, കരിഞ്ഞുണങ്ങാത്ത പച്ചപ്പോടെ ഒരു ചെടി നിൽക്കുന്നു—അത് ‘കൃഷ്ണതുളസി’യായിരുന്നു. അതിന്റെ ഗന്ധം ഏറ്റപ്പോൾ രാജീവൻ അറിയാതെ കണ്ണടച്ചുപോയി. നാട്ടിലെ തറവാടിന്റെ പൂമുഖത്ത് അമ്മ വിളക്ക് വയ്ക്കുന്ന ആ നിമിഷം അവന്റെ ഉള്ളിൽ മിന്നിമറഞ്ഞു.
“ബാബുജി, ഈ കിണറ്റിലെ വെള്ളത്തിന് ഒരു പ്രത്യേക മധുരമാണ്,” വിനായക് റാവു അവിടേക്ക് നടന്നു വന്നു. കൂടെ ഒരു പത്തു വയസ്സുകാരൻ പയ്യനുമുണ്ട്.
“ഇത് എന്റെ കൊച്ചുമകൻ, ആര്യൻ. ഇവന് നിങ്ങളെ പരിചയപ്പെടണമെന്ന് വലിയ ആഗ്രഹം,” റാവു പറഞ്ഞു.
ആര്യന്റെ കയ്യിൽ ഒരു പഴയ മണ്ണെണ്ണ വിളക്കുണ്ടായിരുന്നു. അവൻ രാജീവനെ അത്ഭുതത്തോടെ നോക്കി. “സാബ്, നിങ്ങൾ ശരിക്കും ആ വൈദ്യരുടെ നാട്ടുകാരനാണോ? അദ്ദേഹം എന്നെപ്പോലെയുള്ള കുട്ടികൾക്ക് മിഠായി തരുമായിരുന്നു എന്ന് അപ്പൂപ്പൻ പറയാറുണ്ട്.”
രാജീവൻ പുഞ്ചിരിച്ചു. അവൻ ആര്യനെ അടുത്തു വിളിച്ച് തന്റെ കയ്യിലുണ്ടായിരുന്ന മഷിത്തണ്ടിന്റെ കായ കാണിച്ചു കൊടുത്തു.
“നോക്കൂ, ഇത് പൊട്ടിച്ചാൽ ബ്ലാക്ക് ബോർഡ് മിനുക്കാം. നിന്റെ സ്കൂളിൽ ബോർഡുണ്ടോ?”
ആര്യന്റെ കണ്ണുകൾ വിടർന്നു. ആ ഗ്രാമത്തിലെ കുട്ടികൾക്ക് അതൊരു പുതിയ വിസ്മയമായിരുന്നു. രാജീവൻ അവർക്ക് ഓരോരുത്തർക്കും മഷിത്തണ്ട് നൽകി. തന്റെ ബാല്യം ആ കുട്ടികളിലൂടെ വീണ്ടും ജീവിക്കുന്നത് അവൻ കണ്ടു.
എന്നാൽ, ഗ്രാമത്തിലെ എല്ലാവരും രാജീവന്റെ ഈ വരവിനെ ഇഷ്ടപ്പെട്ടില്ല. ഗ്രാമത്തിലെ വലിയ ഭൂവുടമയായ ‘ഠാക്കൂർ ജി’ക്ക് ആ കുന്നിൻ ചെരിവിൽ ഒരു റിസോർട്ട് പണിയാൻ പദ്ധതിയുണ്ടായിരുന്നു. വർഷങ്ങളായി ആരും അവകാശപ്പെടാനില്ലാത്ത ആ വീടും പറമ്പും തന്റെ കൈപ്പിടിയിലാക്കാൻ അദ്ദേഹം കരുക്കൾ നീക്കി തുടങ്ങിയിരുന്നു.
ഒരു ദിവസം രാജീവൻ ഓഫീസിൽ നിന്ന് മടങ്ങി വരുമ്പോൾ, ആ വീടിന് മുന്നിൽ കുറച്ചു ആളുകൾ നിൽക്കുന്നത് കണ്ടു. ഠാക്കൂർ ജിയുടെ ഗുണ്ടകളായിരുന്നു അവർ.
“ഇത് സർക്കാർ ഭൂമിയാണ്. ഇവിടെ അതിക്രമിച്ചു കയറാൻ നിനക്ക് എന്ത് അവകാശമാണുള്ളത്?” അവർ രാജീവനെ ഭീഷണിപ്പെടുത്തി.
രാജീവൻ പതറിയില്ല. അവന്റെ കയ്യിൽ പരമേശ്വരൻ വൈദ്യരുടെ ഡയറിയും, അതിനുള്ളിൽ സൂക്ഷിച്ചിരുന്ന പഴയ ഒരു പ്രമാണത്തിന്റെ പകർപ്പുമുണ്ടായിരുന്നു. തന്റെ മുത്തച്ഛൻ ആ ഗ്രാമത്തിലെ മുൻ തലമുറയിൽ നിന്ന് ആ സ്ഥലം വിലയ്ക്ക് വാങ്ങിയതിന്റെ രേഖകൾ!
“ഇത് എന്റെ പൂർവികരുടെ മണ്ണാണ്. ഇതിന്റെ ഓരോ അണുവിലും എന്റെ രക്തമുണ്ട്. ഇവിടുത്തെ മഷിത്തണ്ടിനും തുമ്പപ്പൂക്കൾക്കും എന്റെ കുടുംബത്തിന്റെ ഗന്ധമുണ്ട്. ഇത് വിട്ടുതരാൻ എനിക്ക് സൗകര്യമില്ല,” രാജീവൻ ഉറച്ച ശബ്ദത്തിൽ പറഞ്ഞു.
ആ നിമിഷം രാജീവൻ തോന്നി, താൻ വെറുമൊരു ജോലി തേടി വന്നവനല്ല, മറിച്ച് ഈ മണ്ണിന്റെ കാവലാളാകാൻ നിയോഗിക്കപ്പെട്ടവനാണെന്ന്. ഗ്രാമവാസികൾ പതുക്കെ രാജീവൻ ചുറ്റും അണിനിരന്നു. ‘കേരളീ ബാബ’യുടെ കൊച്ചുമകൻ തങ്ങൾക്ക് അന്യനല്ലെന്ന് അവർ തിരിച്ചറിഞ്ഞു.
രാത്രിയിൽ ആ പഴയ വീടിന്റെ വരാന്തയിൽ ഇരിക്കുമ്പോൾ, നിലാവെളിച്ചത്തിൽ ചീമക്കൊന്നയുടെ ഇലകൾ ആടുന്നുണ്ടായിരുന്നു. തന്റെ ഉള്ളിലെ തോന്നലുകൾ സത്യമാണെന്നും, നഷ്ടപ്പെട്ട ബാല്യം ഈ ഗ്രാമവീഥികളിൽ തന്നെ കാത്തിരിക്കുകയായിരുന്നുവെന്നും അവൻ ഉറപ്പിച്ചു.
ഠാക്കൂർ ജിയുടെ ഭീഷണികൾ രാജീവനെ തളർത്തിയില്ല. പകരം, ആ ഗ്രാമത്തിലെ സാധാരണക്കാരായ മനുഷ്യർ രാജീവന് കാവലായി നിന്നു. വിനായക് റാവുവും ആര്യനും ഗ്രാമത്തിലെ മറ്റ് മുതിർന്നവരും ചേർന്ന് ആ പഴയ വീടിനെ വൃത്തിയാക്കിയെടുത്തു. മഷിത്തണ്ട് പടർന്ന ആ മതിൽക്കെട്ടുകൾ അവർ ബലപ്പെടുത്തി.
വർഷങ്ങൾക്ക് ശേഷം ആ വീടിന്റെ ഉമ്മറത്ത് ഒരു വിളക്ക് തെളിഞ്ഞു.
രാജീവൻ തന്റെ നാട്ടിലേക്ക് ഒരു കത്തയച്ചു. വിവരങ്ങൾ അറിഞ്ഞപ്പോൾ അമ്മയ്ക്കും അച്ഛനും അത്ഭുതമായിരുന്നു. കാണാതായ വലിയപ്പന്റെ കഥകൾ കേട്ടു വളർന്ന അവർക്ക്, അദ്ദേഹം മറുനാട്ടിൽ നട്ടുവളർത്തിയ ആ ഗ്രാമത്തെ നേരിൽ കാണാൻ മോഹം തോന്നി.
ഒടുവിൽ ആ ദിവസം വന്നു ചേർന്നു. നാട്ടിൽ നിന്ന് അച്ഛനും അമ്മയും ആ ഗ്രാമത്തിലെത്തി.
കാറിൽ നിന്ന് ഇറങ്ങിയ ഉടനെ അമ്മ ആ പഴയ ചീമക്കൊന്ന മരത്തെ നോക്കി നിന്നു. “രാജീവാ … നമ്മുടെ തറവാട്ടു മുറ്റത്തെ അതേ മരം! വലിയപ്പൻ പണ്ട് പോകുമ്പോൾ ഇതിന്റെ കമ്പുകൾ കൊണ്ടുപോയിരുന്നു എന്ന് മുത്തശ്ശി പറയുമായിരുന്നു.”
അമ്മയുടെ കണ്ണുകൾ നിറഞ്ഞൊഴുകി. തകർന്നുവീണ ആ തുളസിത്തറയ്ക്ക് മുന്നിൽ അവർ തൊഴുതു നിന്നു. ഗ്രാമവാസികൾ ഓരോരുത്തരായി അവരെ കാണാൻ എത്തി. ഭാഷ അറിയില്ലെങ്കിലും സ്നേഹത്തിന്റെ ഭാഷയിൽ അവർ പരസ്പരം സംവദിച്ചു.
രാജീവൻ തന്റെ ജോലി രാജിവെച്ചു. നഗരത്തിലെ ആഡംബരങ്ങളേക്കാൾ ഈ ഗ്രാമത്തിലെ മണ്ണിന്റെ മണമാണ് തന്നെ ജീവിപ്പിക്കുന്നതെന്ന് അവൻ തിരിച്ചറിഞ്ഞു. അവൻ ആ പഴയ വീട്ടിൽ ഒരു ചെറിയ വിദ്യാലയവും വൈദ്യശാലയും തുടങ്ങി. പകൽ നേരങ്ങളിൽ അവൻ കുട്ടികളെ അക്ഷരങ്ങൾ പഠിപ്പിച്ചു. കുട്ടികൾക്ക് ഏറ്റവും പ്രിയപ്പെട്ട പാഠം ‘മഷിത്തണ്ട് കൊണ്ട് സ്ലേറ്റ് മിനുക്കുന്നതായിരുന്നു’.
ഒരു വൈകുന്നേരം, മഴ പെയ്തു തോർന്ന നേരത്ത് രാജീവൻ ആ കുന്നിൻ മുകളിൽ ഇരിക്കുകയായിരുന്നു. താഴെ ഗ്രാമവീഥികളിലൂടെ കുട്ടികൾ ‘പറ്റാസ്’ പൊട്ടിച്ചു ഓടി നടക്കുന്നു. കാറ്റിൽ തുമ്പപ്പൂക്കളുടെ ഗന്ധം ഒഴുകി നടന്നു.
പെട്ടെന്ന് അവന്റെ മുന്നിലേക്ക് ഒരു ചീമക്കൊന്ന ഇല കാറ്റിൽ പറന്നു വീണു. അവൻ അത് കയ്യിലെടുത്തു. വർഷങ്ങൾക്ക് മുൻപ് ഇതേ വഴിയിൽ വെച്ച് താൻ അനുഭവിച്ച ആ ‘തോന്നൽ’ ഇന്ന് ഒരു യാഥാർത്ഥ്യമായി മാറിയിരിക്കുന്നു.
താൻ നഷ്ടപ്പെട്ട ബാല്യം തിരയുകയായിരുന്നു. പക്ഷേ, ഈ മണ്ണ് തനിക്ക് നൽകിയത് തന്റെ വംശത്തിന്റെ ചരിത്രവും വരും തലമുറയ്ക്കുള്ള ഒരു വഴിയുമാണ്.
അവൻ ആ ഇല മടക്കി കൈവെള്ളയിൽ വെച്ചു. വായു നിറച്ച് ശക്തിയായി അടിച്ചു.
“പഠാക്…!”
ആ ശബ്ദം ആ കുന്നിൻ ചെരിവുകളിൽ പ്രതിധ്വനിച്ചു. ഒരിക്കൽ പോലും തിരിച്ചുകിട്ടില്ലെന്ന് കരുതിയ ബാല്യം, ഇപ്പോൾ രാജീവന്റെ കൈക്കുള്ളിൽ സുരക്ഷിതമായിരുന്നു. അവൻ ചിരിച്ചു—ഹൃദയം തുറന്നൊരു ചിരി.
മറുനാടൻ ഗ്രാമത്തിലെ ആ വീഥികൾ ഇപ്പോൾ അപരിചിതമായിരുന്നില്ല. അത് അവന്റെ വീടായിരുന്നു. അവന്റെ വേരുകൾ അവിടെ ആഴത്തിൽ പടർന്നിരുന്നു.
ശുഭം
You may like
അധ്യായം 1:
നിശബ്ദമായ താരാട്ടുപാട്ടുകൾ
പശ്ചിമഘട്ടത്തിന്റെ താഴ്വരയിൽ പച്ചപ്പാൽ പുതച്ചു കിടക്കുന്ന മനോഹരമായ ഒരു ഗ്രാമമായിരുന്നു മാർത്താണ്ഡപുരം. പുഴയും കാവും കുളങ്ങളുമൊക്കെയുണ്ടെങ്കിലും ആ ഗ്രാമത്തിന്റെ ആത്മാവ് മരവിച്ചിരുന്നു. വർഷങ്ങളായി ആ നാട്ടിലെ ഒരൊറ്റ വീടിന്റെ ഉമ്മറത്തും കുഞ്ഞുടുപ്പുകൾ ഉണങ്ങാനിട്ടിട്ടില്ല. ഒരു കുഞ്ഞിന്റെ നിഷ്കളങ്കമായ ചിരിയോ, വാശിയോടെയുള്ള കരച്ചിലോ ആ മണ്ണിൽ കേട്ടിട്ട് ഒരു തലമുറ തന്നെ കഴിഞ്ഞുപോയിരിക്കുന്നു.
ഗ്രാമത്തിലെ സ്ത്രീകൾ ആരും ഗർഭം ധരിക്കാറില്ല. ഇതൊരു ശാപമാണെന്ന് വിശ്വസിച്ച നാട്ടുകാർ പല വഴിപാടുകളും പൂജകളും നടത്തി മടുത്തു. വിവാഹം കഴിഞ്ഞു വർഷങ്ങൾ കാത്തിരുന്നിട്ടും ഫലമില്ലാതെ വരുമ്പോൾ പലരും കണ്ണീരോടെ നാടുവിട്ടു. അവശേഷിച്ചവർ വിധിയെ പഴിച്ചു നിശബ്ദരായി ജീവിച്ചു.
ഈ നിശബ്ദതയ്ക്കിടയിലാണ് ഗ്രാമത്തിലെ ഏറ്റവും വലിയ അധികാര കേന്ദ്രമായ ‘മനയ്ക്കൽ തറവാട്’ നിലകൊള്ളുന്നത്. അവിടുത്തെ കാരണവർ രാജശേഖരൻ നാട്ടുകാർക്ക് വെറും ഒരു പ്രമാണിയല്ല, അവരുടെ ആശ്രയമായിരുന്നു. ഗാംഭീര്യമുള്ള രൂപം, എപ്പോഴും വിടർന്ന ചിരി, ആരെയും സഹായിക്കുന്ന മനസ്സ്. തന്റെ തറവാട്ടിലും ഒരു കുഞ്ഞിക്കാല് കാണാൻ യോഗമില്ലല്ലോ എന്ന ദുഃഖം ഉള്ളിലൊതുക്കി അദ്ദേഹം എല്ലാവരെയും സ്നേഹിച്ചു.
ഒരു കർക്കിടക മാസത്തിലെ പേമാരി പെയ്യുന്ന രാത്രിയായിരുന്നു അത്. ആകാശത്ത് ഇടിയും മിന്നലും തകർക്കുന്ന നേരം. ഗ്രാമവാസികൾ പേടിച്ചു വിറച്ചു വീടിനുള്ളിൽ ഇരുന്ന രാത്രി. പിറ്റേന്ന് പുലർച്ചെ ഗ്രാമം ഉണർന്നത് വിശ്വസിക്കാനാവാത്ത ഒരു വാർത്ത കേട്ടുകൊണ്ടാണ്.
“രാജശേഖരൻ പ്രമാണിയുടെ ഭാര്യ ഗർഭിണിയാണ്!”
ഈ വാർത്ത കേട്ട് ഗ്രാമം അമ്പരന്നു നിൽക്കുമ്പോൾ പിന്നാലെ അടുത്ത വാർത്തകളെത്തി. ചായക്കടക്കാരൻ വാസുവിന്റെ ഭാര്യ സുനിതയും, തയ്യൽക്കാരൻ രാഘവന്റെ മകൾ ലക്ഷ്മിയും തുടങ്ങി ഗ്രാമത്തിലെ പത്തോളം സ്ത്രീകൾ ഒരേസമയം ഗർഭിണികളാണെന്ന വിവരം പുറത്തുവന്നു. വർഷങ്ങളായി ഉണങ്ങിക്കിടന്ന മാർത്താണ്ഡപുരത്തെ മണ്ണ് പെട്ടെന്ന് തളിർത്തതുപോലെ തോന്നി. വന്ധ്യതയുടെ ശാപം മാറിയെന്ന സന്തോഷത്തിൽ ഗ്രാമം ആകെ ഉണർന്നു.
നാട്ടുകാർ ഇതിനെ ഒരു അത്ഭുതമായി കണ്ടു. പ്രമാണി രാജശേഖരൻ ഉടൻ തന്നെ ഗ്രാമസഭ വിളിച്ചുകൂട്ടി. അദ്ദേഹത്തിന്റെ കണ്ണുകളിൽ സന്തോഷം തിളങ്ങുന്നുണ്ടായിരുന്നു.
“ഇത് നമ്മുടെ നാടിന്റെ പുണ്യമാണ്. ദൈവങ്ങൾ നമ്മളെ കൈവിട്ടിട്ടില്ല. ഗർഭിണികളായ ഈ പത്തു പേരും ഇനി എന്റെ സംരക്ഷണയിലായിരിക്കും. അവർക്കുള്ള ഭക്ഷണവും മരുന്നും ചികിത്സയും എല്ലാം മനയ്ക്കൽ തറവാട് നോക്കിക്കൊള്ളും. പ്രസവം നടക്കുന്നത് വരെ ആരും ഒരു ബുദ്ധിമുട്ടും അറിയരുത്. അവർ നമ്മുടെ നാടിന്റെ ഐശ്വര്യമാണ്.”
അദ്ദേഹം തന്റെ വിശ്വസ്തനായ വേലക്കാരൻ കുട്ടപ്പനെ വിളിച്ച് എല്ലാ കാര്യങ്ങളും ഏൽപ്പിച്ചു. ഗ്രാമത്തിലെ ചെറിയ ആശുപത്രി അദ്ദേഹം നേരിട്ട് ഇടപെട്ടു നവീകരിച്ചു. മികച്ച ഡോക്ടർമാരെ നഗരത്തിൽ നിന്ന് വരുത്തി. ഗർഭിണികളായ ഓരോ സ്ത്രീയുടെയും വീട്ടിൽ പാലും പഴങ്ങളും എത്തുന്നുണ്ടെന്ന് അദ്ദേഹം ഉറപ്പുവരുത്തി.
നാട്ടുകാർ പ്രമാണിയെ ദൈവത്തെപ്പോലെ വാഴ്ത്തി. “തന്റെ കുഞ്ഞിനോടൊപ്പം മറ്റുള്ളവരുടെ കുഞ്ഞുങ്ങളെയും അദ്ദേഹം സംരക്ഷിക്കുന്നുണ്ടല്ലോ,” എന്ന് അവർ അത്ഭുതപ്പെട്ടു. ഗ്രാമത്തിലെ ഓരോ വീടുകളിലും പ്രാർത്ഥനകൾ ഉയർന്നു. വരാനിരിക്കുന്ന വലിയ സന്തോഷത്തിനായി മാർത്താണ്ഡപുരം ശ്വാസമടക്കി കാത്തിരുന്നു.
എന്നാൽ ആ കാത്തിരിപ്പിന് പിന്നിൽ വിധി ഒളിപ്പിച്ചു വെച്ച ക്രൂരമായ ആ രാത്രിയെക്കുറിച്ച് ആരും സ്വപ്നത്തിൽ പോലും വിചാരിച്ചില്ല.
അധ്യായം 2:
നിലച്ചുപോയ മിടിപ്പുകൾ
മാർത്താണ്ഡപുരത്തെ കാത്തിരിപ്പിന് അറുതിയാവുകയാണ്. ഗ്രാമത്തിലെ പത്തു ഗർഭിണികളും പ്രസവത്തിനായി സജ്ജമായിക്കഴിഞ്ഞു. രാജശേഖരൻ പ്രമാണി ആശുപത്രിക്ക് ചുറ്റും വലിയൊരു കാവൽതന്നെ ഒരുക്കിയിരുന്നു. “നമ്മുടെ നാടിന്റെ ഐശ്വര്യങ്ങളാണ് അവിടെ ജനിക്കാൻ പോകുന്നത്, അവർക്ക് ഒരു പോറലും ഏൽക്കരുത്,” എന്നായിരുന്നു അദ്ദേഹത്തിന്റെ കർശന നിർദ്ദേശം.
ആശുപത്രിക്ക് പുറത്ത് നാട്ടുകാർ തടിച്ചുകൂടി. ഓരോ വീട്ടുകാരും തങ്ങളുടെ പ്രിയപ്പെട്ടവർക്കായി പ്രാർത്ഥനയോടെ കാത്തിരുന്നു. പ്രമാണി ആശുപത്രിയുടെ വരാന്തയിലൂടെ അങ്ങോട്ടുമിങ്ങോട്ടും ഉലാത്തുന്നുണ്ടായിരുന്നു. തന്റെ ഭാര്യയും ആ പത്തുപേരിൽ ഒരാളാണ്. അദ്ദേഹത്തിന്റെ മുഖത്ത് ഒരു അസ്വാഭാവികമായ ശാന്തതയുണ്ടായിരുന്നു.
അന്ന് രാത്രി പെയ്ത മഴയ്ക്ക് ചോരയുടെ മണമുണ്ടായിരുന്നു. ആശുപത്രിയുടെ പ്രസവമുറിയിൽ നിന്ന് ഓരോന്നായി കുഞ്ഞുങ്ങളുടെ കരച്ചിൽ ഉയർന്നു കേട്ടു. പുറത്ത് കാത്തുനിന്നവരുടെ മുഖത്ത് ആനന്ദാശ്രുക്കൾ പൊഴിഞ്ഞു. പത്ത് കുഞ്ഞുങ്ങൾ! അഞ്ചു പെണ്ണും അഞ്ചു ആണും. ഗ്രാമം വർഷങ്ങളായി കൊതിച്ച ആ സംഗീതം ഒടുവിൽ അവിടെ മുഴങ്ങി.
“എല്ലാം ശുഭമായി നടന്നു,” ഡ്യൂട്ടിയിലുണ്ടായിരുന്ന ഡോക്ടർ വന്ന് പ്രമാണിയെ അറിയിച്ചു. പ്രമാണി സന്തോഷത്തോടെ എല്ലാവർക്കും മധുരം വിതരണം ചെയ്യാൻ കൽപ്പിച്ചു.
എന്നാൽ പുലർച്ചെ മൂന്നു മണിയായപ്പോൾ ആശുപത്രിയിൽ ഒരു കൂട്ടക്കരച്ചിൽ ഉയർന്നു. അത് സന്തോഷത്തിന്റേതായിരുന്നില്ല. പത്തു കുഞ്ഞുങ്ങളിൽ നാലുപേരെ കാണാതായിരിക്കുന്നു!
ആശുപത്രി ആകെ ബഹളമയമായി. പ്രസവമുറിക്ക് കാവൽ നിന്നവർക്ക് ഒന്നും അറിയില്ല. കാണാതായ കുഞ്ഞുങ്ങളിൽ പ്രമാണിയുടെ സ്വന്തം മകനും ഉണ്ടായിരുന്നു എന്ന വാർത്ത കേട്ടപ്പോൾ ഗ്രാമം നടുങ്ങിപ്പോയി.
“എന്റെ കുഞ്ഞ്… എന്റെ കുഞ്ഞിനെ ആരോ കൊണ്ടുപോയേ!” പ്രമാണിയുടെ ഭാര്യയുടെ നിലവിളി ഗ്രാമത്തെ മുഴുവൻ ഉണർത്തി.
പ്രമാണി ആകെ തകർന്നുപോയതുപോലെ കാണപ്പെട്ടു. അദ്ദേഹം പോലീസിനെ വിളിച്ചു വരുത്തി. ഗ്രാമത്തിന്റെ അതിർത്തികൾ അടച്ചു. “എന്റെ കുഞ്ഞിനെ മാത്രമല്ല, ഈ നാട്ടിലെ മറ്റു മൂന്ന് മക്കളെയും എനിക്ക് തിരിച്ചു വേണം. അത് ഏത് പാതാളത്തിൽ പോയിട്ടാണെങ്കിലും ഞാൻ കണ്ടെത്തും,” അദ്ദേഹം അലറിക്കൊണ്ട് പറഞ്ഞു.
പോലീസ് നായകൾ മണം പിടിച്ചു ഓടിയത് പുഴയുടെ തീരത്തേക്കായിരുന്നു. അവിടെ ഒരു കൊച്ചു കുഞ്ഞിന്റെ പുതപ്പ് മാത്രം ഉപേക്ഷിക്കപ്പെട്ട നിലയിൽ കണ്ടെത്തി. കുഞ്ഞുങ്ങളെ ആരോ പുഴയിൽ ഒഴുക്കിയതാകാം എന്ന നിഗമനത്തിൽ പോലീസ് എത്തിച്ചേർന്നു. ദിവസങ്ങളോളം തിരച്ചിൽ നടത്തിയെങ്കിലും ഒരു കുഞ്ഞിന്റെ പോലും മൃതദേഹം പോലും കിട്ടിയില്ല.
മാർത്താണ്ഡപുരം വീണ്ടും ശ്മശാനമൂകമായി. ഒരു വലിയ സന്തോഷത്തിന്റെ വക്കിൽ നിന്ന് അവർ അഗാധമായ ദുഃഖത്തിലേക്ക് വീണു. തങ്ങളെ സഹായിച്ച പ്രമാണിയുടെ കുഞ്ഞിനെയും നഷ്ടപ്പെട്ടല്ലോ എന്നോർത്ത് ഗ്രാമവാസികൾ അദ്ദേഹത്തോട് കൂടുതൽ ബഹുമാനവും സഹതാപവും കാണിച്ചു.
., കാലം കരുതിവെച്ച നിയോഗം പോലെ ആ നാലുപേരിൽ മൂന്നുപേർ ദൂരെ ഒരിടത്ത് വളരുന്നുണ്ടായിരുന്നു—അബദ്ധങ്ങളുടെ തമ്പുരാക്കന്മാരായി!
അധ്യായം 3:
അബദ്ധങ്ങളുടെ തമ്പുരാക്കന്മാർ
ഇരുപത്തിയഞ്ച് വർഷങ്ങൾ ഒരു നിഴൽ പോലെ കടന്നുപോയി. മാർത്താണ്ഡപുരത്തെ ആ കറുത്ത രാത്രിയുടെ ഓർമ്മകൾ ഗ്രാമവാസികളുടെ ഉള്ളിൽ ഒരു നീറ്റലായി അവശേഷിക്കുമ്പോൾ, ദൂരെ നഗരത്തിന്റെ തിരക്കുകളിൽ മൂന്ന് യുവാക്കൾ തങ്ങളുടെ ‘ഗുണ്ടാപ്പട്ടം’ കാത്തുസൂക്ഷിക്കാൻ പാടുപെടുകയായിരുന്നു.
ദാസൻ, വിജയൻ, പവിത്രൻ.
ഇവർ മൂന്നുപേരും ഒരേ അനാഥാലയത്തിലാണ് വളർന്നത്. കാണാൻ നല്ല തണ്ടും തടിയുമുള്ളവരാണെങ്കിലും ഉള്ളുനിറയെ പേടിയും പാവത്തവുമാണ്. എങ്ങനെയെങ്കിലും ഒരു ജോലി കിട്ടി സമാധാനമായി ജീവിക്കണം എന്നതായിരുന്നു ഇവരുടെ ലക്ഷ്യം. എന്നാൽ വിധി അവർക്കായി കരുതിവെച്ചത് മറ്റൊരു വേഷമായിരുന്നു.
അവർ ‘ഗുണ്ടകൾ’ ആയ ആ ചരിത്രപ്രസിദ്ധമായ ദിവസം ഇങ്ങനെയായിരുന്നു:
നഗരത്തിലെ തിരക്കുള്ള ഒരു ചായക്കടയിൽ ഇരിക്കുകയായിരുന്നു മൂവരും. ദാസൻ കയ്യിലിരുന്ന ചൂട് സാമ്പാർ വട കഴിക്കാൻ തുടങ്ങുമ്പോഴാണ് തൊട്ടടുത്ത മേശയിൽ നഗരത്തിലെ കുപ്രസിദ്ധ ഗുണ്ട ‘കടുവ’ ആന്റണി വന്നിരുന്നത്. ആന്റണിയെ കണ്ട പേടിയിൽ ദാസന്റെ കൈ ഒന്ന് വിറച്ചു. കയ്യിലിരുന്ന ചൂട് സാമ്പാർ പാത്രം നേരെ പോയി വീണത് ആന്റണിയുടെ തലയിൽ!
“ആരാടാ അത്!” എന്ന് ആക്രോശിച്ചു കൊണ്ട് ആന്റണി എഴുന്നേറ്റു. പേടിച്ചു വിറച്ച പവിത്രൻ ഓടാൻ ശ്രമിക്കുന്നതിനിടയിൽ കാലുതട്ടി വീണത് ആന്റണിയുടെ കാലിന് ഇടയിലേക്കാണ്. ആന്റണി ബാലൻസ് തെറ്റി പിന്നിലേക്ക് മറിഞ്ഞു. വീണ വീഴ്ചയിൽ ആന്റണിയുടെ തല ചായക്കടയിലെ ബെഞ്ചിന്റെ മൂലയിൽ തട്ടി അയാൾ ബോധരഹിതനായി.
ഇതുകണ്ട് നിന്ന നാട്ടുകാർ അന്തംവിട്ടുപോയി. നഗരത്തെ വിറപ്പിക്കുന്ന കടുവ ആന്റണിയെ വെറും അഞ്ചു സെക്കൻഡ് കൊണ്ട് മൂന്ന് പേർ ചേർന്ന് ‘തീർത്തു’ കളഞ്ഞു! പിറ്റേന്ന് പത്രങ്ങളിൽ വാർത്ത വന്നു: “നഗരത്തിൽ പുതിയ ഗ്യാങ്; കടുവ ആന്റണിയെ തകർത്ത് ദാസനും സംഘവും!”
അതോടെ ഇവരുടെ ജീവിതം മാറിമറിഞ്ഞു. യഥാർത്ഥ ഗുണ്ടകൾ ഇവരെ പേടിക്കാൻ തുടങ്ങി. ലോക്കൽ പോലീസ് സ്റ്റേഷനിലെ എസ്.ഐ ഇവരെ കണ്ടാൽ സല്യൂട്ട് അടിക്കും. കാരണം, ആന്റണിയെ പിടിക്കാൻ കഴിയാത്ത പോലീസിന് ഇവരോട് ഒരു ബഹുമാനമായിരുന്നു.
യഥാർത്ഥത്തിൽ ഇവർക്ക് ഒരു പല്ലിയെപ്പോലും പേടിയാണ്. പക്ഷേ പുറത്തിറങ്ങിയാൽ കറുത്ത കണ്ണടയും മുണ്ടും മടക്കിക്കുത്തി ‘മാസ്’ കാണിക്കേണ്ടി വരും.
“എടാ ദാസാ, നമ്മൾ എപ്പോളെങ്കിലും പിടിക്കപ്പെടുമോ?” വിജയൻ പേടിയോടെ ചോദിക്കും.
“മിണ്ടാതിരിയെടാ വിജയീ… നമ്മൾ പേടിക്കുന്നത് ആരെങ്കിലും കണ്ടാൽ പിന്നെ നമ്മൾ ജീവനോടെ ഉണ്ടാവില്ല. ഗുണ്ടകളായിട്ട് തന്നെ അഭിനയിക്കണം!” ദാസൻ ഗൗരവത്തിൽ പറയും.
അങ്ങനെയിരിക്കെയാണ് ഒരു ദിവസം അവരുടെ അടുത്തേക്ക് ഒരാൾ വരുന്നത്. ഒരു പഴയ കാറിൽ വന്ന അയാൾ അവർക്ക് ഒരു വലിയ തുക വാഗ്ദാനം ചെയ്തു.
“നിങ്ങൾക്ക് ഒരു ക്വട്ടേഷൻ ഉണ്ട്. മാർത്താണ്ഡപുരം എന്ന ഗ്രാമത്തിൽ ഒരു തോട്ടം ഒഴിപ്പിക്കണം. അവിടെ ഒരു വലിയ പ്രമാണിയുണ്ട്, രാജശേഖരൻ. അയാൾക്ക് വേണ്ടിയാണ് നിങ്ങൾ പോകേണ്ടത്.”
തങ്ങളുടെ ജന്മനാടാണെന്ന് അറിയാതെ, പണത്തിന് വേണ്ടി ആ മൂന്ന് ‘അബദ്ധ’ ഗുണ്ടകൾ മാർത്താണ്ഡപുരത്തേക്ക് വണ്ടി കയറി. തങ്ങളെ കാത്തിരിക്കുന്നത് സ്വന്തം ഭൂതകാലമാണെന്ന് അവർ സ്വപ്നത്തിൽ പോലും വിചാരിച്ചില്ല.
.
അധ്യായം 4:
മാർത്താണ്ഡപുരത്തെ ‘മാസ്’ എൻട്രി
ഒരു പഴയ ജീപ്പിൽ, കറുത്ത കൂളിംഗ് ഗ്ലാസും ധരിച്ച്, മുണ്ടും മടക്കിക്കുത്തി ദാസനും വിജയനും പവിത്രനും മാർത്താണ്ഡപുരത്തിന്റെ അതിർത്തി കടന്നു. ജീപ്പിന്റെ സ്പീക്കറിൽ നിന്ന് ‘ബിൽഡപ്പ്’ മ്യൂസിക് മുഴങ്ങുന്നുണ്ടായിരുന്നു. പക്ഷേ, ഉള്ളിൽ മൂന്നുപേരും പേടിച്ച് വിറയ്ക്കുകയായിരുന്നു.
“എടാ ദാസാ, ഈ ഗ്രാമം കണ്ടിട്ട് എനിക്കെന്തോ വല്ലാത്ത പേടി തോന്നുന്നു. ഇവിടെ മനുഷ്യരാരുമില്ലേ?” വിജയൻ ചുറ്റും നോക്കി ചോദിച്ചു. ഗ്രാമം ഇപ്പോഴും ആ പഴയ നിശബ്ദതയിലായിരുന്നു.
“മിണ്ടാതിരിയെടാ! നമ്മൾ കൊടും ഗുണ്ടകളാണ്. ആൾക്കാരെ പേടിപ്പിക്കാനാണ് നമ്മൾ വന്നിരിക്കുന്നത്,” ദാസൻ ധൈര്യം സംഭരിച്ചു പറഞ്ഞു, പക്ഷേ അവന്റെ ശബ്ദം ഇടറുന്നുണ്ടായിരുന്നു.
അവർ നേരെ ചെന്നത് ഗ്രാമത്തിലെ ചായക്കടയിലേക്കാണ്. അവിടെ ഇരുന്നവർ ഇവരെ കണ്ടതും പേടിച്ച് എഴുന്നേറ്റു.
“ആരാടാ ഇവിടെ ചായ ഉണ്ടാക്കുന്നത്? ഒരു കടുപ്പത്തിൽ ചായ എടുക്ക്!” പവിത്രൻ മേശപ്പുറത്ത് അടിച്ചു കൊണ്ട് ‘സീൻ’ ക്രിയേറ്റ് ചെയ്യാൻ ശ്രമിച്ചു. പക്ഷേ, നിർഭാഗ്യവശാൽ മേശപ്പുറത്ത് ഇരുന്ന ഒരു ഗ്ലാസ് തട്ടി താഴെ വീണു പൊട്ടി.
“അയ്യോ! സോറി ചേട്ടാ, അറിയാതെ പറ്റിയതാ,” പവിത്രൻ പെട്ടെന്ന് പേടിച്ചു പറഞ്ഞു.
കുടിച്ചു കൊണ്ടിരുന്ന ചായ വിജയന്റെ മൂക്കിലൂടെ പുറത്തു വന്നു. ദാസൻ പവിത്രനെ ഒന്നു തുറിച്ചു നോക്കി. “എടാ മണ്ടൻ ഗുണ്ടാ, ഗ്ലാസ് പൊട്ടിച്ചതിന് മാപ്പ് ചോദിക്കുന്ന ഗുണ്ടയെ ലോകത്ത് എവിടെയെങ്കിലും കണ്ടിട്ടുണ്ടോ?”
അപ്പോഴാണ് ആ ചായക്കടയിലേക്ക് പ്രമാണിയുടെ ചില ഗുണ്ടകൾ വന്നത്. യഥാർത്ഥ ഗുണ്ടകൾ! അവരെ കണ്ടതും ദാസനും സംഘവും പേടിച്ചു.
“ആരാടാ നിങ്ങൾ? പ്രമാണിയുടെ നാട്ടിൽ വന്ന് ഷോ കാണിക്കുന്നോ?” ഗുണ്ടകളുടെ തലവൻ ചോദിച്ചു.
രക്ഷപ്പെടാൻ വേണ്ടി ദാസൻ ഒരു വിദ്യ പ്രയോഗിച്ചു. “ഞങ്ങൾ നഗരത്തിൽ നിന്നുള്ള ദാസനും സംഘവുമാണ്. ‘കടുവ’ ആന്റണിയെ തീർത്തവർ!”
ഇതുകേട്ടതും പ്രമാണിയുടെ ഗുണ്ടകൾ ഒന്നു പതറി. കടുവ ആന്റണിയുടെ പേര് അവർക്കും അറിയാമായിരുന്നു.
അപ്പൊഴാണ് അബദ്ധങ്ങളുടെ പരമ്പര തുടങ്ങിയത്. ഒരു ഗുണ്ട വിജയനെ തള്ളാൻ ആഞ്ഞു. വിജയൻ പേടിച്ച് ഒഴിഞ്ഞു മാറിയപ്പോൾ ആ ഗുണ്ട നേരെ ചെന്ന് വീണത് തിളയ്ക്കുന്ന ചായച്ചെമ്പിലേക്കാണ്! “അയ്യോ! പൊള്ളുന്നേ!” അവൻ നിലവിളിച്ചു.
മറ്റൊരു ഗുണ്ട ദാസനെ അടിക്കാൻ വന്നു. ദാസൻ കുനിഞ്ഞപ്പോൾ ആ അടി കിട്ടിയത് അവന്റെ കൂടെ വന്ന മറ്റൊരു ഗുണ്ടയ്ക്കാണ്. നിമിഷനേരം കൊണ്ട് അവിടെ വലിയൊരു കോമഡി പൂരം നടന്നു. ഒടുവിൽ, പ്രമാണിയുടെ ഗുണ്ടകൾ തല്ലുവാങ്ങി ഓടി.
നാട്ടുകാർ അത്ഭുതത്തോടെ നോക്കിനിന്നു. “ഇവർ സാധാരണ ഗുണ്ടകളല്ല, എന്തോ പ്രത്യേകതയുണ്ട്,” അവർ പരസ്പരം പറഞ്ഞു.
ഈ ബഹളങ്ങളെല്ലാം ദൂരത്തുനിന്ന് ഒരാൾ നോക്കുന്നുണ്ടായിരുന്നു. പ്രമാണിയുടെ പഴയ വേലക്കാരൻ കുട്ടപ്പൻ. ഇപ്പോൾ വയസ്സായി, വടി കുത്തിയാണ് നടക്കുന്നത്. അവൻ ഈ മൂന്നുപേരെയും സൂക്ഷിച്ചു നോക്കി. അവരുടെ മുഖച്ഛായ, അവർ തല്ലു കൂടുന്ന രീതി… കുട്ടപ്പന് എന്തോ ഓർമ്മ വന്നു.
രാത്രിയായി. ദാസനും സംഘവും ഗ്രാമത്തിലെ ഒരു പഴയ വായനശാലയിൽ തങ്ങി. “നമ്മൾ എങ്ങനെയെങ്കിലും ഇവിടെ നിന്ന് രക്ഷപ്പെടണം. ഇവിടുത്തെ ഗുണ്ടകൾക്ക് നല്ല തല്ലാനുള്ള കഴിവുണ്ട്,” പവിത്രൻ കരച്ചിലിന്റെ വക്കിലെത്തി.
അപ്പോഴാണ് ആ ഇരുട്ടിൽ കുട്ടപ്പൻ പ്രത്യക്ഷപ്പെട്ടത്. “നിങ്ങൾ ആരാണെന്ന് എനിക്കറിയാം,” കുട്ടപ്പന്റെ ശബ്ദത്തിൽ ഗൗരവമുണ്ടായിരുന്നു.
“അയ്യോ! ഞങ്ങളെ ഒന്നും ചെയ്യരുതേ. ഞങ്ങൾ വെറും അഭിനയിക്കുന്ന ഗുണ്ടകളാണ്,” മൂന്നുപേരും കുട്ടപ്പന്റെ കാലിൽ വീണു.
കുട്ടപ്പൻ ചിരിച്ചു. “പേടിക്കേണ്ട. ഞാൻ നിങ്ങളെ ഉപദ്രവിക്കാനല്ല വന്നത്. ഇരുപത്തിയഞ്ച് വർഷം മുൻപ് ഈ നാട്ടിൽ നിന്ന് നാലു കുഞ്ഞുങ്ങളെ കാണാതാവുന്നു അതിൽ ഒരാൾ പ്രമാണി രാജശേഖരന്റെ മകനാണ്
ഇതുകേട്ടതും ദാസനും വിജയനും പവിത്രനും ഞെട്ടിത്തരിച്ചു. “എന്ത്! പ്രമാണിയോ?
അല്ല ഇതൊക്കെ ഞങ്ങളോട് പറഞ്ഞിട്ടെന്തു കാര്യം ഞങ്ങൾക്ക് ആ കുട്ടികളെ കണ്ടുപിടിച്ചു തരാനൊന്നും പറ്റില്ല
ആ കുട്ടികളെ അന്ന് രാജശേഖരൻ പ്രമാണി കൊല്ലാൻ ഏൽപ്പിച്ചതു എന്നെ ആണ്
സംശയിക്കാതിരിക്കാൻ അയ്യാളുടെ കുഞ്ഞിനെ മറ്റൊരിടത്തേക്ക് മാറ്റി അയ്യാൾ ഒരു നാടകം കളിച്ചതാണ്
മൂന്നുപേരും ഒന്നും മനസിലാവാതെ അവിടെന്നുന്നു
ഇപ്പോ ആ കുട്ടികൾ ജീവിച്ചിരിപ്പുണ്ടോ
ഉണ്ട് എന്റെ കാണാൻപുൻപിൽ
ആ കുട്ടികളാണ് നിങ്ങൾ.
അയാൾ കുറ്റബോധത്താൽ തലതാഴ്ത്തി
“അതെ,” കുട്ടപ്പൻ സത്യം വെളിപ്പെടുത്തി. “മാത്രമല്ല, നിങ്ങളെ കാണാതായ ആ രാത്രിയിൽ പ്രമാണിയുടെ സ്വന്തം കുഞ്ഞും അപ്രത്യക്ഷമായിരുന്നു. എന്ന് പറഞ്ഞില്ലേ
അത് മറ്റാരുമല്ല, പ്രമാണിയുടെ ഇപ്പോഴത്തെ വലംകൈയ്യായി നിൽക്കുന്ന ആ കൊടും ഗുണ്ട, ഭൈരവനാണ്!”
അപ്പോൾ ഞങ്ങളുടെ മാതാ പിതാക്കൾ അവരെ അറിയാമോ?
അറിയാം എന്നാൽ അതിപ്പോൾ വെളിപ്പെടുത്താൻ പറ്റില്ല !
അധ്യായം 5: കണക്കുതീർക്കൽ
കുട്ടപ്പൻ വെളിപ്പെടുത്തിയ സത്യം കേട്ട് ദാസനും വിജയനും പവിത്രനും തരിച്ചുനിന്നു. തങ്ങൾ ഈ നാട്ടിലെ തന്നെ മക്കളാണെന്നും, തങ്ങളെ കൊല്ലാൻ ശ്രമിച്ച പ്രമാണിയാണ് തങ്ങളുടെ ശത്രുവെന്നും അവർ തിരിച്ചറിഞ്ഞു. എന്നാൽ അതിലും വലിയ ഞെട്ടൽ പ്രമാണിയുടെ വിശ്വസ്തനായ അംഗരക്ഷകൻ ഭൈരവനായിരുന്നു നാലാമത്തെ കുട്ടി എന്നതായിരുന്നു.
“ദാസാ, നമുക്ക്ഇവിടെനിന്നും പോകാം . പ്രമാണിയും ഭൈരവനും ചേർന്ന് നമ്മളെ ചമ്മന്തിയാക്കും!” വിജയൻ പേടിച്ചു വിറച്ചു പറഞ്ഞു.
“ഇല്ല വിജയീ, നമ്മൾ പണ്ട് ഒരുപാട് ഓടിയവരാണ്. ഇനി ഓടില്ല. നമുക്ക് ഭൈരവനെ നമ്മുടെ കൂടെ കൂട്ടണം,” ദാസൻ ആദ്യമായി ഗൗരവത്തിൽ പറഞ്ഞു.
പിറ്റേന്ന് പ്രമാണിയുടെ തറവാട്ടിൽ വലിയൊരു സദ്യ നടക്കുകയായിരുന്നു. ദാസനും സംഘവും അങ്ങോട്ട് ‘മാസ്’ എൻട്രി നടത്തി. ഭൈരവൻ അവരെ തടയാൻ ആഞ്ഞു വന്നു.
“നിന്നെ കാണാൻ ഞങ്ങളുടെ അനിയനെപ്പോലെയുണ്ട് ഭൈരവാ,” ദാസൻ ചിരിച്ചുകൊണ്ട് പറഞ്ഞു.
“എടാ!” ഭൈരവൻ ആക്രോശിച്ചു കൊണ്ട് ദാസനെ അടിക്കാൻ കൈ ഉയർത്തി. അപ്പോൾ ദാസൻ തന്റെ കഴുത്തിലെ ആ പഴയ ജന്മചിഹ്നം അവനെ കാണിച്ചു. “ഇത് നിന്റെ കഴുത്തിലും ഇല്ലേ?”
ഭൈരവൻ ഞെട്ടിപ്പോയി. കുട്ടപ്പൻ അവിടേക്ക് കടന്നുവന്നു സത്യങ്ങളെല്ലാം വിളിച്ചു പറഞ്ഞു. പ്രമാണി പണ്ട് ചെയ്ത ആ ചതിയുടെ കഥ കേട്ടപ്പോൾ ഭൈരവന്റെ കണ്ണുകളിൽ തീ മിന്നി. തന്റെ അച്ഛൻ എന്ന് കരുതിയ ആൾ തന്നെ കൊല്ലാൻ ശ്രമിച്ചവനാണെന്ന് അവൻ തിരിച്ചറിഞ്ഞു.
രാജശേഖരൻ പ്രമാണി തോക്കുമായി പുറത്തുവന്നു. “അതെടാ! എന്റെ വംശം നിലനിൽക്കാൻ ഞാൻ ചെയ്തതാണത്. നിങ്ങളാരും ജീവനോടെ ഉണ്ടാവില്ല!”
പ്രമാണി വെടിവെക്കാൻ ഒരുങ്ങുമ്പോൾ നമ്മുടെ ‘അബദ്ധ’ ഗുണ്ടകൾ തങ്ങളുടെ സ്ഥിരം ശൈലി പുറത്തെടുത്തു. പവിത്രൻ പേടിച്ച് ഓടുന്നതിനിടയിൽ തട്ടി വീണത് പ്രമാണിയുടെ കാലിന് ഇടയിലേക്കാണ്. പ്രമാണി മറിഞ്ഞു വീണു. കയ്യിലിരുന്ന തോക്ക് ദൂരേക്ക് തെറിച്ചു പോയി.
വിജയൻ പേടിച്ച് കൈ വീശിയപ്പോൾ അത് തറവാട്ടിലെ വലിയ നിലവിളക്കിന് കൊണ്ടു. വിളക്ക് നേരെ വീണത് പ്രമാണിയുടെ മേൽ കെട്ടിയിരുന്ന വലിയ പന്തലിലേക്കാണ്. പന്തൽ തകർന്ന് പ്രമാണിയുടെ മേൽ വീണു.
ആകെ ബഹളമായി! തല്ലാൻ വന്ന ഗുണ്ടകളെല്ലാം ഈ അബദ്ധങ്ങൾ കണ്ട് പേടിച്ചു ഓടി. ഭൈരവൻ തന്റെ കൂടെയുള്ള മൂന്ന് സഹോദരന്മാരെയും കെട്ടിപ്പിടിച്ചു.
നാട്ടുകാർ പ്രമാണിയുടെ യഥാർത്ഥ മുഖം കണ്ടു. വർഷങ്ങളായി തങ്ങളെ പറ്റിച്ച നന്മമരത്തെ അവർ ആ ഗ്രാമത്തിൽ നിന്ന് പുറത്താക്കി. മാർത്താണ്ഡപുരത്തെ ആ പഴയ ശാപം അതോടെ അവസാനിച്ചു.
ഒടുവിൽ, ദാസനും വിജയനും പവിത്രനും ഭൈരവനും മാർത്താണ്ഡപുരത്തെ പുതിയ ‘ഗുണ്ടകളായി’ മാറി. പക്ഷേ അവർ പഴയതുപോലെ തന്നെയായിരുന്നു—പാവങ്ങളും അബദ്ധങ്ങൾ ചെയ്യുന്നവരും. ഗ്രാമത്തിലെ ഓരോ വീട്ടിലും ഇപ്പോൾ സന്തോഷമുണ്ട്, കുട്ടികളുടെ ചിരിയുണ്ട്.
മാർത്താണ്ഡപുരത്തെ ചായക്കടയിൽ ഇപ്പോൾ നാല് പേരും ഇരുന്നു ചായ കുടിക്കുന്നു. “എടാ ദാസാ, നമ്മൾ ശരിക്കുള്ള ഗുണ്ടകളാണോ?” വിജയൻ ചോദിച്ചു.
“അല്ലടാ, നമ്മൾ അബദ്ധത്തിൽ ഗുണ്ടകളായ സഹോദരന്മാരാണ്!” ദാസൻ ചിരിച്ചുകൊണ്ട് പറഞ്ഞു.
ഗ്രാമത്തിന്റെ ആകാശത്ത് ഒരു മനോഹരമായ മഴവിൽ തെളിഞ്ഞു. മാർത്താണ്ഡപുരം വീണ്ടും ജനിച്ചു.
“സുനിതേ… ഞാൻ…” അവന് വാക്കുകൾ പൂർത്തിയാക്കാൻ കഴിഞ്ഞില്ല.
“മിണ്ടരുത്!” അവളുടെ ശബ്ദത്തിൽ വെറുപ്പും സങ്കടവും കലർന്നിരുന്നു. “ഒരു കള്ളന്റെ കൂടെ ജീവിക്കാനല്ല ഞാൻ ഈ പടി കേറി വന്നത്. എന്റെ കുഞ്ഞിനെ ഒരു കള്ളന്റെ മകൻ എന്ന് നാട്ടുകാരെക്കൊണ്ട് വിളിപ്പിക്കാൻ എനിക്ക് സൗകര്യമില്ല.”
അവൾ വാതിൽ വലിച്ചടച്ചു. ആ ശബ്ദം സുമേഷിന്റെ ലോകം അവസാനിച്ചതിന്റെ വിളംബരമായിരുന്നു.
ജയിലിലെ ഇരുട്ട്
ജയിലിലെ ഇരുമ്പഴികൾക്ക് പിന്നിൽ സുമേഷ് തളർന്നിരുന്നു. സിമന്റ് തറയിലെ തണുപ്പ് അവന്റെ ഉള്ളിലെ പുകച്ചിലിന് ഒട്ടും ശമനം നൽകിയില്ല. അവൻ ചെയ്തത് തെറ്റാണെന്ന് അവനറിയാം. പക്ഷേ, ഒരു നിവർത്തിയുമില്ലാത്ത അവസ്ഥയിലായിരുന്നു അത്. ആര്യന് അസുഖം വന്ന് തളർന്നു കിടന്നപ്പോൾ, കയ്യിൽ ഒരു രൂപ പോലുമില്ലാതെ, മരുന്ന് വാങ്ങാൻ മറ്റ് വഴികളില്ലാതെ വന്നപ്പോഴാണ് അയൽപക്കത്തെ വീട്ടിലെ പണപ്പെട്ടിയിലേക്ക് അവന്റെ കൈകൾ നീണ്ടത്. പക്ഷേ, വിധി അവനെ ചതിച്ചു.
പിറ്റേന്ന് രാവിലെ സുമേഷിനെ കാണാൻ സുനിത എത്തി. പക്ഷേ, അവളുടെ കണ്ണുകളിൽ സ്നേഹമായിരുന്നില്ല, കടുത്ത തീരുമാനമായിരുന്നു.
“സുമേഷേട്ടാ… ഞാൻ പോകുകയാണ്. അച്ഛന്റെ അടുത്തേക്ക്. ഇത് നമ്മുടെ വിവാഹമോചനത്തിനുള്ള അപേക്ഷയാണ്. ഒപ്പിട്ടു തരണം.”
സുമേഷ് തകർന്നുപോയി. “സുനിതേ, നീയും കൂടി കൈവിട്ടാൽ എനിക്ക് പിന്നെ ആരാണുള്ളത്? ഞാൻ ഇത് ചെയ്തത് നമ്മുടെ കുഞ്ഞിന് വേണ്ടിയല്ലേ?”
“എന്റെ കുഞ്ഞിന് ഒരു കള്ളന്റെ ചോറ് വേണ്ട. നിങ്ങൾ ചെയ്തത് എന്തിനായാലും, ഇനി നിങ്ങൾ ഞങ്ങളുടെ ജീവിതത്തിൽ ഇല്ല.” സുനിത തിരിഞ്ഞുനടന്നു. അവൾക്കൊപ്പം തന്റെ ലോകവും നടന്നു നീങ്ങുന്നത് സുമേഷ് നോക്കിനിന്നു.
ജയിലിലെ ഏകാന്തതയിൽ സുമേഷ് ആത്മഹത്യയെക്കുറിച്ച് പോലും ചിന്തിച്ചു. അപ്പോഴാണ് ജയിലിലെ പുള്ളികളിൽ ഒരാളായ രാഘവേട്ടൻ അവന്റെ അരികിലെത്തിയത്. വർഷങ്ങളോളം ജയിലിൽ കഴിഞ്ഞ, എന്നാൽ എല്ലാവരും ബഹുമാനിക്കുന്ന ഒരാൾ.
“തോറ്റു കൊടുക്കാനാണോ നിന്റെ തീരുമാനം?” രാഘവേട്ടൻ ചോദിച്ചു.
“എല്ലാം പോയി രാഘവേട്ടാ… ഇനി എന്തിന് ജീവിക്കണം?”
“പോകുന്നവർ പോകട്ടെ സുമേഷേ. നീ ചെയ്ത തെറ്റിന് നീ ശിക്ഷ അനുഭവിക്കുന്നു. പക്ഷേ, ആ ശിക്ഷ കഴിഞ്ഞ് പുറത്തിറങ്ങുമ്പോൾ നീ ആരാകണം എന്നത് നിന്റെ തീരുമാനമാണ്. നിന്റെ കുഞ്ഞ് വളർന്നു വരുമ്പോൾ അവന് നിന്നെ ‘അച്ഛാ’ എന്ന് വിളിക്കാൻ തോന്നണം. അതിന് നീ സ്വയം മാറണം.”
ആ വാക്കുകൾ സുമേഷിന്റെ ഉള്ളിൽ ഒരു തീകൊളുത്തി. അന്നു മുതൽ സുമേഷ് ജയിൽ ലൈബ്രറിയിലെ പുസ്തകങ്ങളിലേക്ക് തിരിഞ്ഞു. ജയിലിലെ തൊഴിൽശാലയിൽ മരപ്പണി പഠിക്കാൻ അവൻ ചേർന്നു. ഓരോ ഉളി വീഴുമ്പോഴും അവൻ തന്റെ ഉള്ളിലെ പഴയ സുമേഷിനെ ചെത്തി മിനുക്കുകയായിരുന്നു.
താൻ നഷ്ടപ്പെടുത്തിയതെല്ലാം പലിശ സഹിതം തിരിച്ചുപിടിക്കണമെന്ന വാശി അവന്റെ കണ്ണുകളിൽ തിളങ്ങി. ഒരു വലിയ കൊടുങ്കാറ്റിന് ശേഷമുള്ള ശാന്തത പോലെ അവൻ പുതിയൊരു മനുഷ്യനായി മാറാൻ തുടങ്ങി.
ജയിലിലെ മരപ്പണിശാല സുമേഷിന് വെറുമൊരു തൊഴിലിടമായിരുന്നില്ല, അതൊരു തപസ്യയായിരുന്നു. ഓരോ തടിക്കഷ്ണത്തിലും അവൻ തന്റെ സങ്കടങ്ങളെ കൊത്തിവെച്ചു. മരത്തിന്റെ ഗന്ധം അവന് പുതിയൊരു ഉണർവ് നൽകി. രാഘവേട്ടൻ പറഞ്ഞതുപോലെ, “കൈകൾക്ക് പണിയുണ്ടെങ്കിൽ മനസ്സ് തെറ്റിലേക്ക് പോകില്ല.”
മൂന്ന് വർഷത്തെ കഠിനമായ ശിക്ഷാ കാലാവധി അവസാനിച്ചു. ജയിൽ ഗേറ്റിന് പുറത്തിറങ്ങുമ്പോൾ സുമേഷിന്റെ കയ്യിൽ ജയിലിൽ ജോലി ചെയ്ത് സമ്പാദിച്ച ചെറിയൊരു തുകയുണ്ടായിരുന്നു. പക്ഷേ, അവന് പോകാൻ ഒരിടമില്ലായിരുന്നു. സ്വന്തം വീട് അന്യമായിക്കഴിഞ്ഞു. സുനിതയും മകനും എവിടെയാണെന്ന് പോലും അവന് അറിയില്ല.
ഒറ്റപ്പെടലിന്റെ കയ്പ്പ്
നാട്ടിൽ തിരിച്ചെത്തിയ സുമേഷിനെ ആളുകൾ നോക്കിയത് പുച്ഛത്തോടെയാണ്. “ദാ പോകുന്നു പഴയ കള്ളൻ” എന്ന അടക്കംപറച്ചിലുകൾ അവനെ വേദനിപ്പിച്ചു. ഒരിടത്തും അവന് ജോലി കിട്ടിയില്ല. പക്ഷേ, സുമേഷ് തളർന്നില്ല. ടൗണിന്റെ മൂലയിൽ ഒരു ചെറിയ ഷെഡ് വാടകയ്ക്കെടുത്തുകൊണ്ട് അവൻ ‘ആര്യൻ ഫർണിച്ചർ’ എന്ന പേരിൽ ഒരു ചെറിയ മരപ്പണിശാല തുടങ്ങി.
പഴയ മരക്കഷ്ണങ്ങൾ കുറഞ്ഞ വിലയ്ക്ക് വാങ്ങി അവൻ മനോഹരമായ കളിപ്പാട്ടങ്ങളും വീട്ടുപകരണങ്ങളും ഉണ്ടാക്കി. അവന്റെ കയ്യിലെ മാന്ത്രികത കൊണ്ട് നിർമ്മിച്ച ഉൽപ്പന്നങ്ങൾ പതുക്കെ ആളുകളെ ആകർഷിക്കാൻ തുടങ്ങി. സുമേഷ് എന്ന “കുറ്റവാളി”യെ മറന്ന് സുമേഷ് എന്ന “കലാകാരനെ” നാട്ടുകാർ തിരിച്ചറിഞ്ഞു തുടങ്ങി.
ഒരു വൈകുന്നേരം, തന്റെ കടയിൽ ഓർഡർ ചെയ്ത മേശ വാങ്ങാൻ വന്ന ഒരാളിൽ നിന്നാണ് സുനിതയെപ്പറ്റിയുള്ള വിവരം അവൻ അറിഞ്ഞത്. അവൾ നഗരത്തിലെ ഒരു സ്വകാര്യ സ്കൂളിൽ ജോലി ചെയ്യുകയാണ്. കൂടെ വളർന്നു വലുതായ തന്റെ മകൻ ആര്യനും. സുമേഷിന്റെ ഹൃദയം വേഗത്തിൽ മിടിക്കാൻ തുടങ്ങി.
അവൻ അവളെ കാണാൻ പോയില്ല. പകരം, ആര്യന് വേണ്ടി അവൻ മനോഹരമായ ഒരു തടി കുതിരയെ നിർമ്മിച്ചു. അതിൽ തന്റെ വിയർപ്പും സ്നേഹവും അവൻ ചാലിച്ചു ചേർത്തു. ഒരു സുഹൃത്ത് വഴി അവൻ അത് സുനിതയുടെ വീട്ടിലെത്തിച്ചു.
കുതിരയുടെ അടിയിൽ ചെറിയ അക്ഷരത്തിൽ അവൻ കൊത്തിവെച്ചിരുന്നു: “ആര്യന്, അച്ഛന്റെ വക.”
ആ സമ്മാനം കണ്ട സുനിത തകർന്നുപോയി. കഴിഞ്ഞ മൂന്ന് വർഷമായി സുമേഷിനെപ്പറ്റി വന്ന വാർത്തകളെല്ലാം അവൾ അറിഞ്ഞിരുന്നു. അവൻ മദ്യപാനിയായില്ല, ഗുണ്ടയായില്ല, മറിച്ച് ഒരു അധ്വാനിയായി മാറി. തന്റെ തെറ്റിന് പ്രായശ്ചിത്തം ചെയ്യാൻ അവൻ സ്വയം ഉരുകുകയായിരുന്നു എന്ന് അവൾ തിരിച്ചറിഞ്ഞു.
ഒടുവിൽ ഒരു ഞായറാഴ്ച രാവിലെ, സുമേഷിന്റെ കൊച്ചു കടയുടെ മുന്നിൽ ഒരു ഓട്ടോറിക്ഷ വന്നു നിന്നു. അതിൽ നിന്നും സുനിതയും, നാലു വയസ്സ് തികയാറായ ആര്യനും ഇറങ്ങി.
സുമേഷിന്റെ കണ്ണുകൾ നിറഞ്ഞു. കൈകൾ വിറച്ചു. ആര്യൻ ഓടിവന്ന് ആ തടി കുതിരയെ തൊട്ടു നോക്കി, എന്നിട്ട് സുമേഷിന്റെ മുഖത്തേക്ക് നോക്കി ചോദിച്ചു: “ഇതാണോ എന്റെ അച്ഛൻ?”
സുനിത തല കുനിച്ചു നിന്നു. “എന്നോട് ക്ഷമിക്കണം… സാഹചര്യങ്ങൾ എന്നെയും ഭയപ്പെടുത്തിയിരുന്നു.”
സുമേഷ് ആര്യനെ വാരിപ്പുണർന്നു. ആലിംഗനത്തിന്റെ ആ ചൂടിൽ ജയിലിന്റെ തണുപ്പും പഴയ മുറിവുകളും എന്നെന്നേക്കുമായി മാഞ്ഞുപോയി. വീണടത്തുനിന്ന് അവൻ എഴുന്നേറ്റു കഴിഞ്ഞു. ഇനി മുന്നോട്ട് ഒരൊറ്റ ലക്ഷ്യമേയുള്ളൂ—തന്റെ കുടുംബത്തിന് വേണ്ടി അഭിമാനത്തോടെ ജീവിക്കുക.
അധ്യായം 5:
യാത്ര പറയാതെ…
രാത്രിയുടെ നിശബ്ദതയിൽ സ്റ്റുഡിയോയിലെ മണ്ണെണ്ണ വിളക്കിന്റെ വെളിച്ചം അണയാൻ തുടങ്ങിയിരുന്നു. മീരയും സിദ്ധാർത്ഥും ജനാലയ്ക്കൽ ദൂരേക്ക് നോക്കി ഇരിക്കുകയായിരുന്നു. പുറത്ത് മഴ തോർന്നിരിക്കുന്നു, എങ്കിലും മരച്ചില്ലകളിൽ നിന്ന് വെള്ളത്തുള്ളികൾ ഇറ്റുവീഴുന്ന ശബ്ദം കേൾക്കാം.
“നാളെ രാവിലെ ആദ്യത്തെ വണ്ടിക്ക് ഞാൻ പോകണം,” മീര പതുക്കെ പറഞ്ഞു. അവളുടെ ശബ്ദത്തിൽ ഒരു വല്ലാത്ത വിറയലുണ്ടായിരുന്നു.
സിദ്ധാർത്ഥ് ഒന്നും മിണ്ടിയില്ല. അയാൾ തന്റെ സ്കെച്ച് ബുക്കിൽ ദൃതിയിൽ എന്തോ വരയ്ക്കുകയായിരുന്നു. ആ നിമിഷം അവർക്കിടയിൽ ആയിരം വാക്കുകൾ ഉണ്ടായിരുന്നുവെങ്കിലും ഒന്നും പുറത്തുവന്നില്ല. ഒരു കഥയും അറിയാതെ തുടങ്ങിയ ഈ ബന്ധം ഒരു കഥയും പറയാതെ അവസാനിക്കാൻ പോവുകയാണ്.
“നമ്മൾ ഇനി കാണുമോ സിദ്ധാർത്ഥ്?” അവൾ അയാളുടെ മുഖത്തേക്ക് നോക്കി ചോദിച്ചു.
സിദ്ധാർത്ഥ് വരയ്ക്കുന്നത് നിർത്തി അവളെ നോക്കി. “ചില മനുഷ്യർ നമ്മുടെ ജീവിതത്തിൽ വരുന്നത് ഒരു മഴ പോലെയാണ്. വരുന്നത് നമ്മൾ അറിയില്ല, പെയ്തു തോരുമ്പോൾ ഒരു നനവ് ബാക്കിയാക്കി അവർ പോകും. ആ നനവാണ് ഓർമ്മകൾ. ഇനി കാണുമോ എന്ന് എനിക്കറിയില്ല മീര. പക്ഷേ, ഈ നിമിഷം സത്യമാണ്.”
അയാൾ തന്റെ സ്കെച്ച് ബുക്കിൽ നിന്ന് ഒരു താൾ കീറിയെടുത്ത് മടക്കി അവൾക്ക് നൽകി. “ഇത് ഇപ്പോൾ തുറക്കരുത്. ട്രെയിനിൽ ഇരുന്നു മാത്രം നോക്കുക.”
പിറ്റേന്ന് പുലർച്ചെ, മൂടൽമഞ്ഞ് പുതച്ച ആ ചെറിയ റെയിൽവേ സ്റ്റേഷനിൽ സിദ്ധാർത്ഥ് അവളെ കൊണ്ടുവിട്ടു. പ്ലാറ്റ്ഫോമിൽ ട്രെയിൻ എത്തിയപ്പോൾ മീരയുടെ കണ്ണുകൾ നിറഞ്ഞു. അവൾക്ക് അയാളെ കെട്ടിപ്പിടിക്കണമെന്നുണ്ടായിരുന്നു, പക്ഷേ അവർ വെറും അപരിചിതർ മാത്രമാണെന്ന സത്യം അവളെ തടഞ്ഞു.
ട്രെയിൻ നീങ്ങിത്തുടങ്ങി. പ്ലാറ്റ്ഫോമിൽ കൈവീശി നിൽക്കുന്ന സിദ്ധാർത്ഥിന്റെ രൂപം പതുക്കെ മഞ്ഞുപാളികൾക്കിടയിൽ മറഞ്ഞു.
ട്രെയിനിലെ തന്റെ സീറ്റിലിരുന്ന് മീര ആ കടലാസ് കഷ്ണം പതുക്കെ തുറന്നു. അതിൽ സിദ്ധാർത്ഥ് വരച്ച അവളുടെ ഒരു ചെറിയ ചിത്രം ഉണ്ടായിരുന്നു. അതിന് താഴെ മനോഹരമായ കൈപ്പടയിൽ അയാൾ ഇങ്ങനെ കുറിച്ചിരുന്നു:
> “കഥയറിയാതെ തുടങ്ങുന്നതാണ് ഏറ്റവും മനോഹരമായ പ്രണയം. കാരണം അവിടെ നമ്മൾ സ്നേഹിക്കുന്നത് ഒരാളുടെ ഭൂതകാലത്തെയല്ല, മറിച്ച് ആ വ്യക്തിയെ മാത്രമാണ്. യാത്രകൾ തുടരട്ടെ…”
>
മൂന്ന് വർഷങ്ങൾക്ക് ശേഷം…
നഗരത്തിലെ തിരക്കേറിയ ഒരു ആർട്ട് ഗാലറി. അവിടെ ‘നിശബ്ദതയുടെ നിറങ്ങൾ’ എന്ന പേരിൽ ഒരു ചിത്രപ്രദർശനം നടക്കുകയാണ്. പ്രദർശനത്തിന് വെച്ചിരിക്കുന്ന ചിത്രങ്ങൾക്കിടയിലൂടെ മീര സാവധാനം നടന്നു. അവൾ ഇപ്പോൾ പഴയ മീരയല്ല, തന്റെ ജീവിതത്തിലെ പ്രതിസന്ധികളെ അതിജീവിച്ച കരുത്തുള്ളവളാണ്.
പെട്ടെന്ന് ഒരു ചിത്രത്തിന് മുന്നിൽ അവൾ തറഞ്ഞുനിന്നു.
അതൊരു പൂർത്തിയാകാത്ത ചിത്രമായിരുന്നു. പണ്ട് ആ മലയോരത്തെ സ്റ്റുഡിയോയിൽ വെച്ച് താൻ കണ്ട, കറുത്ത തുണി കൊണ്ട് മൂടിവെച്ചിരുന്ന അതേ ചിത്രം! പക്ഷേ ഇപ്പോൾ അതിന് താഴെ ഒരു ചെറിയ കുറിപ്പുണ്ടായിരുന്നു: “കഥയറിയാതെ – പൂർത്തിയായ ചിത്രം.”
ചിത്രത്തിലെ പെൺകുട്ടിയുടെ കണ്ണുകളിൽ ഇപ്പോൾ സങ്കടമില്ല, പകരം ഒരു പ്രതീക്ഷയുണ്ട്.
“നിങ്ങൾ വരും എന്ന് എനിക്കറിയാമായിരുന്നു.”
പരിചിതമായ ആ ശബ്ദം കേട്ട് മീര തിരിഞ്ഞുനോക്കി. അവിടെ താടി നീട്ടി വളർത്തിയ, ആ പഴയ ചിരിയോടെ സിദ്ധാർത്ഥ് നിൽക്കുന്നു. അവരുടെ കണ്ണുകൾ തമ്മിൽ ഉടക്കി.
അവർക്ക് പരസ്പരം ഇപ്പോഴും ഒരു കഥയും അറിയില്ല. സിദ്ധാർത്ഥ് ആരാണെന്നോ, മീരയുടെ ജീവിതം എങ്ങനെയുള്ളതാണെന്നോ അവർ ചോദിച്ചില്ല. പക്ഷേ ആ ഗാലറിയിലെ ജനക്കൂട്ടത്തിനിടയിൽ അവർ രണ്ടുപേരും തിരിച്ചറിഞ്ഞു—ചില പ്രണയങ്ങൾ വാക്കുകൾക്കും കഥകൾക്കും അപ്പുറമാണ്.
സിദ്ധാർത്ഥ് അവളുടെ കൈകൾ ചേർത്തുപിടിച്ചു. ആ സ്പർശനത്തിൽ ആ പഴയ മലയോര ഗ്രാമത്തിലെ മഴയുടെ മണമുണ്ടായിരുന്നു.
ശുഭം
